Tennisschoenen onderhouden: wassen, drogen en laten rusten

Tennisschoenen onderhouden komt neer op vijf gewoontes: afborstelen na de match, met de hand wassen, drogen met krantenpapier, 48 uur laten rusten en één keer per maand nakijken. Geen enkele kost je meer dan vijf minuten. En de eerste reflex die je moet afleren, is de meest verspreide: de wasmachine.

Eerst één eerlijke opmerking. Onderhoud verlengt de levensduur van schuim niet. Het voorkomt dat je ze verkort.

Wat win je echt met het onderhoud van je tennisschoenen?

De uren die het paar je al verschuldigd is. De AAPSM, de Amerikaanse vereniging voor podologische sportgeneeskunde, beschouwt de tussenzool van een tennisschoen als versleten na 45 tot 60 speeluren, en de USTA hanteert dezelfde marge. Geen borstel verlegt die grens.

Wat onderhoud verandert, is de kans dat je ze haalt. Een paar dat in de machine gaat of op een radiator droogt, kan vóór zijn 45 uur op zijn: Asics rekent beide tot de dingen die het leven van een sportschoen verkorten. De AAPSM voegt er een leeftijdsgrens aan toe: materialen drogen uit en gaan achteruit, ook als je ze niet gebruikt, en een sportschoen van meer dan een jaar oud vervang je, versleten of niet.

Speel je één uur per week, dan beslist de leeftijd, niet de slijtage. Speel je vier uur per week, dan is het schuim in 11 tot 15 weken ingezakt, en wie opnieuw speelt voor het zijn dikte terug heeft, speelt op minder demping. Die twee profielen hebben niet hetzelfde onderhoud te doen. De eerste moet zijn paar vooral goed opbergen. De tweede moet het vooral laten rusten.

Het artikel over hoelang tennisschoenen meegaan rekent het voor volgens jouw ritme.

Mag je tennisschoenen wassen in de wasmachine?

Nee. In zijn onderhoudsgids zegt Asics het zonder omwegen: de wasmachine verkort de levensduur van een sportschoen. Het merk raadt aan met de hand te wassen, met een zachte borstel.

De methode telt vier stappen:

• haal de inlegzool eruit;
• borstel droog om stof en gravel te verwijderen;
• was de bovenkant met de hand, met een zachte borstel;
• ga over naar het drogen, zonder warmte.

On, het Zwitserse merk, publiceert zelf een gids om tennisschoenen te wassen: twee fabrikanten nemen de moeite om uit te leggen hoe het moet, wat genoeg zegt over hoe vaak de vraag opduikt.

De mesh bovenkant van recente modellen, zoals de dichte mesh van de Nike Vapor 12, borstel je makkelijk schoon. Een programma op 30 graden heeft hij niet nodig.

Hoe droog je natte tennisschoenen?

Met krantenpapier, en zonder warmte. Asics geeft de werkwijze: haal de inlegzool eruit, vul de schoen met krantenpapier en vervang het na een tiental minuten, zodra het het meeste water heeft opgezogen. Laat de schoen daarna aan de lucht drogen.

In België is dit de gewoonte die het meest telt. Een interclubmatch die in een stortbui eindigt, een gravelbaan die voor de partij besproeid werd, een dichte tas die tot de volgende dag in de koffer blijft: het paar brengt de nacht nat door. Dat is precies wat krantenpapier moet voorkomen.

Drie regels volstaan. Haal de schoenen uit de tas als je thuiskomt. Zet ze nooit op een radiator. En speel niet opnieuw met een paar dat nog vochtig is.

Waarom geef je je paar 48 uur rust?

Omdat schuim na een zware inspanning ongeveer 48 uur nodig heeft om te herstellen. Dat is het argument van Asics om twee paar af te wisselen, en het geldt voor elk merk: wie de dag erna opnieuw speelt, speelt op demping die haar dikte nog niet terug heeft.

Bij één of twee keer per week stelt de vraag zich niet: het paar heeft tijd. Ze stelt zich vanaf drie keer per week, en voor interclubspelers die donderdag trainen en zaterdag een ontmoeting spelen.

Twee paar kosten per uur niet meer. Ze verdelen dezelfde speeluren, en elk paar veroudert trager. De rekensom staat in het artikel over de kostprijs per speeluur: een Nike GP Challenge 1.5 die in België rond €125 wordt gevonden, kost €2,10 tot €2,80 per uur, of hij nu je enige paar is of een van twee.

Moet je je zolen schoonmaken na het spelen op gravel?

Ja, droog, voor je de club verlaat. In België zijn meer dan acht banen op tien gravelbanen, volgens de RTBF, en schoenen voor die ondergrond hebben een diep visgraatprofiel over de hele zool, ontworpen om het gravel af te voeren, zoals HEAD uitlegt. Een verstopt visgraatprofiel kan dat werk niet meer doen.

Klop de zolen tegen elkaar en haal dan een borstel door de groeven. Borstel de bovenkant droog af voor je hem wast.

Gravel heeft één voordeel. Volgens Tennis Companion is hardcourt erg schurend en vraagt het een stevigere zool, terwijl gravel het rubber veel minder verslijt. Op gravel beschermt onderhoud dus vooral de bovenkant en de demping. Op hardcourt verdwijnt het rubber, en geen borstel brengt het terug: het artikel over slijtage op gravel en hardcourt vergelijkt de twee.

Blijft de weg naar de baan. Geen enkele bron becijfert wat de parking oversteken op tennisschoenen kost, maar asfalt is een harde ondergrond zoals een andere. Je paar pas naast de baan aantrekken is gratis.

Wat kijk je één keer per maand na?

Drie dingen, op basis van de slijtagetekens die de AAPSM, de USTA en een Amerikaanse preventiegids opsommen, die deze maandelijkse controle aanraadt: het profiel van de zool, de staat van het schuim en de naden tussen bovenkant en zool.

De laatste rij gaat vooral over wie veel opslaat. Bij een rechtshandige slijt de binnenkant van de rechterschoen eerst, omdat de achterste voet over de baan sleept. Modellen die op die plek beschermd zijn, zoals de Nike GP Challenge 1.5 met zijn rubberen drag guard aan de binnenkant van de neus, houden het beter; het artikel over tennisschoenen tegen toe drag vergelijkt ze.

De USTA voegt er twee signalen aan toe die je niet met het oog ziet: een schoen die niet meer piept op hardcourt, en voeten of enkels die na de match meer pijn doen.

Volstaat onderhoud om een paar lang te laten meegaan?

Nee, en dat is de grens van de oefening. Onderhoud bewaart wat de schoen bij het begin heeft; het voegt niets toe.

Een goed onderhouden Nike Vapor 12 blijft een schoen waarbij Nike een groot deel van het rubber heeft weggehaald om gewicht te winnen, volgens de test van Tennis Warehouse: 7,2/10 voor duurzaamheid in onze beoordeling, samengesteld uit gepubliceerde tests. Een GP Challenge 1.5, met slijtvast rubber dat dichter is onder de binnenkant van de voorvoet, haalt 8,6. Dat verschil haal je met krantenpapier niet in.

De keuze van het model weegt dus zwaarder dan de gewoontes. Een zware speler, of iemand die op hardcourt glijdt, wint meer met een andere schoen dan met beter borstelen. De ranglijst duurzame tennisschoenen toont de acht modellen die het langst meegaan, en de review van de Nike Vapor 12 zegt voor welke speler zijn lichtheid dat compromis waard is.

Is het paar aan het einde van zijn leven, dan neemt Decathlon België schoenen van alle merken terug in 33 van zijn 35 winkels. De pagina Nike toont het volledige gamma, en de algemene ranglijst geeft elk model zijn plaats.

Bronnen

• AAPSM, When to replace athletic shoes
• USTA, wanneer nieuwe tennisschoenen kopen
• ASICS, tips voor schoenonderhoud
• On, tennisschoenen wassen
• Blue Cross Blue Shield of Massachusetts, je sportschoenen nakijken
• Foot.it, gids over slijtagepatronen
• Tennis Server, slijtage van schoenen en toe drag
• Tennis Companion, tennisschoenen voor gravel
• HEAD, tennisschoenen voor gravel
• RTBF, gravel in het hart van het Belgische tennis
• Tennis Warehouse, test Nike Zoom Vapor 12
• Tennis Warehouse, productpagina Nike GP Challenge 1.5
• Neo G, orthopedische zolen
• Decathlon België, sportartikelen recycleren