Zool van tennisschoenen: hoe meet je de slijtvastheid?

De slijtvastheid van de zool van een tennisschoen wordt op drie manieren gemeten: een schuurmachine in het labo, testers op de baan, en de voorwaarden die een verkoper wil garanderen. Geen van de drie geeft een levensduur in uren.

Dat is de grens die je bij elk cijfer in gedachten houdt. Een putje van 0,6 mm, een score van 4,5/5 of een garantie van 6 maanden beschrijven hetzelfde rubber vanuit drie hoeken, en je weet beter wat elk cijfer waard is voor je €100 of €160 voor een paar betaalt.

Hoe meet een labo de slijtage van de zool van een tennisschoen?

Met een schuurmachine en een dieptemeter. Het meest gedetailleerde protocol is dat van RunRepeat: een Dremel draait aan 10.000 toeren per minuut, met een schurend opzetstuk, en wordt 22 seconden tegen het rubber gedrukt met een kracht van 3,2 N. Daarna wordt de diepte van het putje gemeten, in millimeter.

Hoe kleiner het putje, hoe beter het rubber tegen schuren kan.

Een tweede instrument vult het eerste aan. De durometer leest de hardheid van het rubber af, uitgedrukt in HC. De Nike GP Challenge Pro haalt 87,5 HC, hard rubber dus, en een putje van 0,6 mm.

De sterkte van de methode is haar regelmaat: hetzelfde toestel, dezelfde duur, dezelfde kracht voor elke schoen. Het nadeel is dat ze één plek van de zool test, minder dan een halve minuut lang, zonder het gewicht van een speler en zonder de draaiing van een afzet.

Wat zijn de millimeters van een Dremel-test waard?

Ze zijn iets waard in vergelijking, en alleen met het gemiddelde dat op dezelfde pagina staat. Dat gemiddelde verschuift met de datum van de test: het is 0,6 mm op sommige pagina's van RunRepeat en 0,8 mm op andere.

Hetzelfde cijfer kan dus twee verhalen vertellen.

De Nike GP Challenge Pro en de Adidas Barricade 14 krijgen allebei een putje van 0,6 mm. De eerste is 'gemiddeld', de tweede 'beter dan gemiddeld', omdat de twee pagina's niet dezelfde referentie gebruiken. Twee putjes vergelijken zonder hun gemiddelde is als twee prijzen vergelijken zonder de munt te kennen.

Het verschil in onze scores, 8,2 tegenover 7,0, komt van elders: van de testers op de baan, waarover verderop meer.

Voor de GP Challenge Pro trekt RunRepeat een conclusie die telt bij een krap budget: haar duurzaamheid evenaart die van duurdere modellen, terwijl ze minder kost dan gemiddeld. Ze is in België genoteerd rond €97, en de uitgebreide review neemt die metingen over.

Hardheid van het rubber: gaat hard rubber langer mee?

Meestal wel, met een keerzijde voor de grip. Volgens de hardcourtgids van RunRepeat heeft zacht rubber meer grip maar slijt het sneller, en gaat hard rubber langer mee maar kan het glad aanvoelen zolang het niet ingelopen is.

De hardheid zegt toch niet alles. Twee andere gegevens tellen evenveel.

Eerst de dikte. RunRepeat meet 3,0 mm rubber onder de Adidas Barricade 13, duidelijk minder dan gemiddeld. Die dunne zool haalt toch 9,0/10 voor duurzaamheid in onze scores, dankzij haar Adiwear 2.0 met visgraatprofiel over de hele lengte: slijtvast rubber maakt een kleinere dikte goed, tot op zekere hoogte.

Dan de plaats. De Nike Vapor 12 verloor een groot deel van haar rubber om gewicht te winnen, volgens Tennis Warehouse, en haar score zakt naar 7,2. De Asics Solution Speed FF 4 maakt dezelfde keuze, met rubber dat alleen versterkt is waar het slijt, en haalt 6,2. Slecht is haar zool daarom niet: RunRepeat meet een wrijvingscoëfficiënt van 1,11, een heel sterke grip op hardcourt. Ze is gemaakt om te grijpen, niet om lang mee te gaan.

Het artikel over zoolrubbers vergeleken bespreekt die rubbers merk per merk.

Wat meten testers op de baan dat het labo niet ziet?

Echte slijtage, op de plek waar ze ontstaat. Een test op de baan duurt weken en omvat opslagen, remmen en glijden, drie bewegingen die een schuurmachine niet nabootst.

Tennis Warehouse geeft de zool en de neus elk een score op 5. In zijn test van de Nike Air Zoom Vapor Cage 4 haalt het model 4,5/5 voor de duurzaamheid van de zool en 4,5/5 voor die van de neus. De testers, verspreid over de Verenigde Staten, Europa en Australië, noemen comfort, stabiliteit en duurzaamheid als sterke punten. Ze leggen ook uit waarom: het rubber loopt omhoog over de neus en de binnenkant, de twee zones die spelers die op hardcourt glijden wegschuren. De review van de Vapor Cage 4 vermeldt dat het om een oudere generatie gaat, die je eerst moet vinden voor je erop rekent.

Soms geven die tests een tijdsaanduiding. In zijn test van de Yonex Eclipsion 5 noteert Tennis Warehouse dat de voorkant van de zool na ongeveer 20 speeluren nog veel profiel had, met lichte slijtage onder de tenen.

Ze spreken het labo ook tegen, en dat is hun grootste waarde. De Adidas Barricade 14 komt goed uit de Dremel-test, maar de testers van Tennis Companion zien haar Lighttraxion-zool glad worden onder de grote teen tot aan de neus, sneller dan verwacht. Beide vaststellingen kloppen tegelijk. De eerste beschrijft het materiaal, de tweede wat een speler ermee doet.

Bewijst een zoolgarantie dat rubber lang meegaat?

Ze wijst erop, zonder het te bewijzen. Een verkoper die een paar vervangt dat binnen zes maanden doorgesleten is, gokt erop dat de meeste zolen het langer uithouden.

De bekendste garantie is die van de Amerikaanse verkoper Tennis Warehouse. Ze dekt onder meer de Nike Vapor Cage 4, de Asics Gel-Resolution X en de Adidas Barricade 13 en 14. Je kunt ze één keer gebruiken, voor een zool die doorgesleten is tot op de tussenzool, en de neus en het bovenwerk vallen erbuiten.

Twee kanttekeningen beperken dat signaal. Dat de Barricade 14 op de lijst staat, toont dat ook een model waarover testers twijfelen gedekt kan zijn. En de garantie geldt alleen voor een aankoop bij die verkoper in de Verenigde Staten: in België dekt de wettelijke garantie van 2 jaar gebreken, geen normale slijtage. De details staan in het artikel over de zoolgarantie van 6 maanden.

Waarom geeft geen enkele test een levensduur in uren?

Omdat het antwoord verandert met de speler en met de baan. Drie factoren wegen zwaarder dan het rubber zelf.

• De ondergrond: hardcourt schuurt hard, gravel slijt de zool veel minder. In België zijn meer dan acht op de tien banen gravel, volgens de RTBF: het is de winter indoor die het rubber op de proef stelt.
• De beweging: bij de opslag sleept de achterste voet over de baan. De neus en de binnenkant van de voorvoet gaan er het eerst aan.
• De lichaamsbouw: zwaardere spelers verslijten hun schoenen sneller, en lichte modellen gaan doorgaans minder lang mee dan stabiele.

Het enige cijfer in uren dat als referentie geldt, gaat over de demping, niet over het rubber. De AAPSM beschouwt een tussenzool als versleten na 45 tot 60 uur tennis. Op gravel houdt het rubber het vaak langer vol en beslist het schuim. Op hardcourt kan een speler die glijdt er sneller doorheen zitten.

De berekening per speelritme staat in het artikel over hoelang tennisschoenen meegaan.

Hoe komen onze scores voor duurzaamheid tot stand?

Door bronnen samen te leggen, niet op een testbank. Ik draag de schoenen niet en ik schuur geen enkele zool: elke score op 10 vat de gepubliceerde labometingen samen, de scores van testers op de baan, de opbouw van de zool volgens de technische fiches en de garantievoorwaarden.

Als de bronnen elkaar tegenspreken, zie je dat in de score. De Barricade 14 blijft op 7,0/10 ondanks haar goede putje in de Dremel-test, omdat de slijtage op de baan meeweegt.

De ranglijst van duurzame tennisschoenen sorteert de modellen daarna met een gepubliceerde formule: 0,7 keer de score voor duurzaamheid, plus 0,3 keer de totaalscore. De Nike Air Zoom Vapor Cage 4 staat er bovenaan, met 9,4 voor duurzaamheid.

Hoe meet je de slijtage van je eigen zolen?

Met je ogen, één keer per maand. Draai het paar om en zoek vier tekens:

1. gladde zones waar het profiel weg is, vooral onder de grote teen;
2. zichtbaar schuim, een gat of een snee;
3. een duidelijk verschil tussen links en rechts;
4. een schoen die overhelt als je hem op een vlakke ondergrond zet.

Die eigen notities zijn de enige meting in uren die je krijgt. Je berekent er ook de prijs per speeluur van je paar mee, de prijs die telt.

De vergelijker zet de scores voor duurzaamheid van de 37 modellen naast elkaar, en de algemene ranglijst plaatst ze tussen de vier andere criteria.

Bronnen

• RunRepeat, Nike GP Challenge Pro (Dremel- en durometerprotocol)
• RunRepeat, beste tennisschoenen voor hardcourt
• RunRepeat, Adidas Barricade 14
• RunRepeat, Adidas Barricade 13
• RunRepeat, Asics Gel-Resolution X
• RunRepeat, Asics Solution Speed FF 4
• Tennis Warehouse, test van de Nike Air Zoom Vapor Cage 4
• Tennis Warehouse, test van de Nike Zoom Vapor 12
• Tennis Warehouse, test van de Yonex Eclipsion 5
• Tennis Warehouse, zoolgarantie van 6 maanden
• Tennis Warehouse Europe, garanties
• Tennis Companion, Adidas Barricade 14
• Tennis Companion, tennisschoenen voor gravel
• Tennis Companion, lichte tennisschoenen
• Tennis Server, slijtage en toe drag
• tennis.com, wanneer nieuwe schoenen kopen
• AAPSM, When to replace athletic shoes
• RTBF, gravel in het hart van het Belgische tennis